هورمون پاراتیروئید و ارزیابی هیپرکلسمی

خانم 54 ساله ای به طور اتفاقی در آزمایش روتین متوجه شده که دچار هیپرکلسمی است. حال او خوب است و مشکلی ندارد. حدود 15 سال پیش به دلیل سرطان پاپیلاری تحت عمل تیروئیدکتومی توتال قرار گرفته و بدون شواهدی از عود سرطان تحت درمان سرکوب کننده لووتیروکسین قرار دارد. کلسیم سرم پیش از تیروئیدکتومی نرمال بوده است. سابقه افزایش فشارخون و چربی خون بالا را ذکر می کند که تحت کنترل هستند. داروهای دیگری هم مصرف می کند که عبارتند از losartan، atorvastatin، و ezetimibe. هیچ سابقه ای از شکستگی استخوان یا سنگ کلیه ندارد. سابقه خانوادگی هیپرکلسمی منفی است. در معاینه، هیچ توده ای در تیروئید لمس نمی شود. نتایج آزمایشها در جدول مشاهده می شود.

نظر شما درباره نتایج آزمایشها چیست؟

  1. بیمار مبتلا به هیپرکلسمی هیپوکلسیوریک فامیلی است.
  2. بیمار مبتلا به هیپرکلسمی ناشی از درمان سرکوب کننده تیروئید است.
  3. بیمار مبتلا به هیپرکلسمی ناشی از بدخیمی است.
  4. بیمار مبتلا به هیپرپاراتیروئیدی اولیه است.

شکل اصلی PTH در گردش خون، پپتید 84 اسید آمینه ای کامل آن است. در حال حاضر دو روش مختلف برای سنجش PTH موجود است. نسل دوم سنجش PTH شامل اندازه گیری مولکول کامل 84 اسید آمینه ای (intact) و قطعات درشت غیرفعال آن است. نسل سوم سنجش PTH تنها مولکول کامل 84 اسید آمینه ای را اندازه گیری می کند. هر دو روش به طور یکسان قادر به افتراق هیپرکلسمی مرتبط با پاراتیروئید و غیرمرتبط با پاراتیروئید هستند. هزینه هر دو روش بر اساس نرخ بیمه مدیکر 56.31 دلار است.

در هیپرپاراتیروئیدی اولیه، سطح PTH سرم معمولاً بالاست ولی در حدود 10 تا 20 درصد افراد با هر دو روش فوق PTH سرم نرمال است. با اینکه محدوده مرجع PTH در افراد سالم 10 تا 65 پیکوگرم بر میلی لیتر است، در فردی که دچار هیپرکلسمی است، PTH بالای 25 پیکوگرم بر میلی لیتر غیرطبیعی تلقی می شود. علل غیر پاراتیروئیدی هیپرکلسمی (مانند بدخیمی یا تیروتوکسیکوز) با کاهش شدید PTH همراه هستند. مصرف مکمل بیوتین ممکن است با سنجش PTH به روش ایمونواسی تداخل ایجاد نماید. در مبتلایان به هیپرپاراتیروئیدی اولیه در صورت مصرف مکمل بیوتین، سطح سرمی PTH ممکن است بسیار پایین باشد.

این بیمار، با توجه به هیپرکلسمی، شرح حال و نتیجه آزمایش PTH، مبتلا به هیپرپاراتیروئیدی اولیه است. البته علل دیگر هیپرکلسمی نیز همیشه باید مورد توجه قرار گیرند. داروهایی مانند لیتیم و تیازیدها هم ممکن است تابلوی بالینی مشابهی ایجاد کنند. هیپرکلسمی هیپوکلسیوریک فامیلی (FHH) هم مطرح می شود که یک اختلال نادر و خوش خیم ناشی از جهش ژن گیرنده حسگر کلسیم (CASR) است.

کلسیم ادرار 24 ساعته در FHH با رژیم کلسیم نرمال معمولاً بسیار پایین (<100 میلیگرم) و نسبت کلسیم به کراتی نین (CCCR) ادرار کمتر از 0.010 است. در افرادی که CCCR بیشتر از 0.020 باشد، FHH بسیار غیرمحتمل است. حتی اگر CCCR کمتر از 0.010 باشد (مانند این بیمار)، دفع کلسیم این بیمار بیشتر از 100 میلیگرم بوده و هیپرپاراتیروئیدی اولیه همچنان تشخیص محتمل تری است. در FHH معمولاً سابقه فامیلی وجود دارد و بیماران ممکن است حتی از بدو تولد هیپرکلسمی داشته باشند. در غیر این صورت نیز، تقریباً همه مبتلایان به FHH تا دهه سوم زندگی خود دچار هیپرکلسمی می شوند.

 

منبع

اشتراک در 100 درجه اشتراک گذاری در FaceBook اشتراک گذاری در Twitter ارسال ایمیل به دوستان در Gmail اضافه کردن به Google Bookmarks اضافه کردن به Google Reader ارسال ایمیل به دوستان در یاهو
مطالب مرتبط
نظرات خوانندگان
پدارم عباسي
سلام ٣١ سالمه pth من ٣٦٧ بود كه همش احساس خستگي بي حالي سرگيجه داشتم بعد مصرف قرص كلسيترول بعد ٤ماه رسيد به ١٠٢ روزي ٢عدد ميخوردم مصرف زيادش باعث شد برس به ٦ pth بعدش دكتر كرد روزي ١عدد بهتر شد حالم اما باز احساس خواب سرگيچه كم دارم

پاسخ
سلام پدرام جان
یکی از موارد مصرف کلسیتریول (ویتامین D)، درمان پرکاری غدد پاراتیروئید است. با توجه به کاهش PTH، در حال حاضر خواب آلودگی و سرگیجه شما نمی تواند ناشی از پرکاری پاراتیروئید باشد. این علائم را به علل مختلفی می توان نسبت داد. از جمله، عوارض جانبی کلسیتریول شامل ضعف، سردرد، خواب آلودگی، تهوع، استفراغ، خشکی دهان و عطش، کاهش اشتها و یبوست است. حتماً با پزشک خود مشورت کنید.
سایه گوهری
با سلام مجدد من دکتر زیاد رفتم. ولی چیزی دستگیرم نشد. دو تا سوال دارم یکی اینکه من به مدت ۷ ماه قبل از ازمایش آلپرازولام خوردم جایی شنیدم ضد تشنج ها اثر دارند روی pth آیا میشه به خاطر الپرازولام باشه. دوم اینکه من دقیقا شرایط خانمی را دارم که در مقاله بالا مثال زدید ایا هر کسی که pth اش یه کم بالا بود میگن مشکل از پارا تیروئیده. چون در مقاله بالا شما سریع این برداشت رو کردید. جواب سوال من رو ندادید در حال حاضر در ازمایشگاهها pth lntact جدا گرفته میشود یا با pthrp با هم گرفته میشود. ازمایشگاه شما pthrp رو اندازه میگیرند. ممنون اگه از نگرانی در بیارید من رو. دسترسی به متخصص خون و انکولوژی ندارم. غدد هم رفتم نتیجه نگرفتم

پاسخ
سلام سایه جان
اول این که برخی داروها به ویژه مکمل ها ممکن است روی نتیجه تست PTH اثر بگذارند ولی آلپرازولام جزو این داروها نیست.
دوم این که PTH بالا علل مختلفی دارد و لزوماً ناشی از مشکل پاراتیروئید نیست.
سوم این که تست PTHrP بسیار نادر و کم درخواست و احتمالاً گران است و فقط در برخی آزمایشگاه های تحقیقاتی و رفرانس انجام می شود که متأسفانه اطلاع بیشتری درباره این موضوع ندارم.
چهارم این که مهم ترین چیز در پزشکی، شرح حال و معاینه است و توجه کنید که نتایج آزمایش صرفاً جنبه کمکی دارد و در نهایت اگر دسترسی به پزشک متخصص خون ندارید، بهتر است نگران نباشید و به توصیه های پزشک معالج خود که آشنایی بیشتری با وضعیت بالینی شما دارد اعتماد و عمل کنید.
سایه گوهری
سلام آقای دکتر خواهشا در اولین فرصت جواب من را بدهید. این که میگن ازمایشگاهها نمیتونن pth رو از pthrpافتراق بدن درسته. من pthام ۵۳ شده دو بار با فاصله دو ماه و کلسیمم هم ۱۰.۳ یعنی ماکزیمم رنج اون ازمایشگاه در کرمان. دکتری بهم گفت برای ابن کلسیم بالا باید pth بیاید پایین حدود ۲۰. امکان داره این pthrp باشه که از بدخیمی مثله ریه ترشح میشه. در کرمان pthrp نمیگیرند.ولی در معتبرترین ازمایشگاه کرمان گرفتمpth رو. میشه این سی تا اصافه از بدخبمی ترشح بشه. با اینکه pth بدخیمی جدا گرفته میشود.خیلی خیلی نگرانم زودتر بهم جواب بدین ممنون الکالین فسفاتاز هم نرمال و فسفرم هم از مینیمم چهار دهم بالاتر بود.ویتامین د هم ۷ بود

پاسخ
سلام سایه جان
در مورد PTH-rP باید عرض کنم که این آزمایش در مواردی درخواست می شود که کلسیم بالاست و چون یکی از علل کلسیم بالا بدخیمی است، اگر PTH-rP هم بالا باشد به نفع تشخیص بدخیمی است. برای راهنمایی بهتر لازم است علایم بالینی در کنار نتایج آزمایش ها مورد توجه قرار گیرد. به هر حال توصیه می کنم با یک متخصص خون شناسی و سرطان (هماتولوژی و انکولوژی) در این زمینه مشورت کنید تا نگرانی شما برطرف شود.
سایه گوهری
سلام آقای دکتر خواهشا در اولین فرصت جواب من را بدهید. این که میگن ازمایشگاهها نمیتونن pth رو از pthrpافتراق بدن درسته. من pthام ۵۳ شده دو بار با فاصله دو ماه و کلسیمم هم ۱۰.۳ یعنی ماکزیمم رنج اون ازمایشگاه در کرمان. دکتری بهم گفت برای ابن کلسیم بالا باید pth بیاید پایین حدود ۲۰. امکان داره این pthrp باشه که از بدخیمی مثله ریه ترشح میشه. در کرمان pthrp نمیگیرند.ولی در معتبرترین ازمایشگاه کرمان گرفتمpth رو. میشه این سی تا اصافه از بدخبمی ترشح بشه. با اینکه pth بدخیمی جدا گرفته میشود.خیلی خیلی نگرانم زودتر بهم جواب بدین ممنون
علی جبارزاده
سلام دوست بخیر
بصورت تصادفی به آزمایش داریم نتایج آزمایش هورمون ها بشرح زیر است خواهشمند است راهنمائی فرمائید.
TSH(CLIA نتیجه 1.7 رنج 0.5 تا 7.2

1-84PTH نتیجه 30.49 رنج مرد 0.6 تا 1.2
FT4 نتیجه 0.96 رنج مرد 0.6 تا 1.2
ویتامین 19.3 رنج
کلسیم 1.25

پاسخ
سلام علی جان
تقریباً همه موارد در محدوده نرمال است فقط کلسیم را فکر کنم درست وارد نکرده اید.
shakibakeshavarz
سلام
من یک آزمایش چکاب دادم که میزان پی تی اچ خونم 176.4 بود و میزان ویتامین دی 4 بود
آیا نیازی هست که پزشک مزاجعه کنم؟من خیلی بی حال هستم و توان و حوصله پیگیری پزشکی را ندارم بنابراین در صورت رها کردن بیماری آیا خطر مرگ من را تهدید میکند یا خیر؟

پاسخ
سلام دوست عزیز
لطفاً توضیحات بیشتری در مورد وضعیت بالینی و جسمی خود بدهید. دانستن محدوده مرجع یا نرمال جواب آزمایش فوق هم لازم است. معمولاً مقادیر مرجع پی تی اچ بین 10 تا 65 نرمال تلقی می شود و پی تی اچ بالای 65 به معنی پرکاری غدد پاراتیروئید است. همچنین دانستن سایر پارامترها مثل ویتامین D و کلسیم و فسفر و آلکالن فسفاتاز و همچنین آزمایش های عملکرد کلیه به تفسیر نتایج کمک می کند. کمبود طولانی مدت ویتامین D می تواند باعث افزایش PTH شود. در مجموع وظیفه و نقش پزشک این است که به وضعیت بالینی بیمار هم توجه کند و تصمیم گیری تنها براساس جواب آزمایش، بدون توجه به شرح حال و معاینه بیمار، معمولاً کار درستی نیست.
بهار
سلام‌ خسته نباشین . من پیوند کلیه زدم‌ پس زده بعد اون دیالیز شدم که پی تی اچ من الان ۳۰۰۰تا شده حتما راه درمانش عمل هست؟

پاسخ
سلام بهار جان
پی تی اچ بالای 800 و علائم ناتوان کننده و یا درمان دارویی غیرمؤثر، مواردی است که جراحی توصیه می شود.
علی پناهی
سلام من پی تی اچ خیلی بالاس سینا کلست هم می خورم دکتر گفته باید عمل کنی هیچ راه دیگه نداره من عمل نکنم در ضمن دیالیز می شم

پاسخ
سلام علی جان
جراحی و خارج کردن غده پاراتیروئید، یکی از روش های درمان پرکاری ثانویه در مبتلایان به نارسایی کلیوی و البته روشی است که اغلب در مواردی انجام می شود که پرکاری پاراتیروئید بسیار شدید (پی تی اچ بالای 800) و ناتوان کننده باشد و یا درمان دارویی مؤثر نباشد.
مهدی زارع
سلام من دیالیزی هستم پی تی اچم خیلی بالاس خیلی قرص سینا کلست هم می خو رم فایده نداره دکتر گفته باید عمل کنی ایا راه دیگه ای نیس پی تی اچ من 2020است

پاسخ
سلام مهدی جان
جراحی و خارج کردن غده پاراتیروئید، یکی از روش های درمان پرکاری ثانویه در مبتلایان به نارسایی کلیوی و البته روشی است که اغلب در مواردی انجام می شود که پرکاری پاراتیروئید بسیار شدید (پی تی اچ بالای 800) و ناتوان کننده باشد و یا درمان دارویی مؤثر نباشد.
حسین حسین زاده
سلام من دیالیز صفاقی میشم نارسایی کلیوی دارم پی تی اچ خونم خیلی پایین اومده مشکل چیه قرص کربنات کلسیم مصرف میکنم هفته ای یک ویتامین دی

پاسخ
سلام حسین جان
کاهش تبدیل شکل ذخیره ای ویتامین دی به شکل فعال در بیماران کلیوی منجر به کاهش جذب کلسیم از روده می شود که اگر درمان نشود می تواند با کاهش کلسیم خون و افزایش پی تی اچ همراه شود. درمان شامل دیالیز منجر به معکوس شدن این چرخه می شود که در نتیجه پی تی اچ پایین می آید.
احسان
من دچارنارسایی دوکلیه هستم پی تی اچ درآزمایش 111هست ضمناویتامین دی هم نرمال آلکالین فسفات کلسیم وفسفرم نرمال هست

پاسخ
سلام احسان جان
پرکاری ثانویه غده پاراتیروئید به طور شایع با افزایش PTH در زمینه نارسایی مزمن کلیه روی می دهد.
سید طاهری
باسلام
پی تی اچ من120 است میشه توضیح بدید یعنی چی؟

پاسخ
سلام دوست عزیز
لطفاً توضیحات بیشتری در مورد وضعیت بالینی و جسمی خود بدهید. دانستن محدوده مرجع یا نرمال جواب آزمایش فوق هم لازم است. معمولاً مقادیر مرجع پی تی اچ بین 10 تا 65 نرمال تلقی می شود و پی تی اچ بالای 65 به معنی پرکاری غدد پاراتیروئید است. همچنین دانستن سایر پارامترها مثل ویتامین D و کلسیم و فسفر و آلکالن فسفاتاز و همچنین آزمایش های عملکرد کلیه به تفسیر نتایج کمک می کند. در مجموع پزشکی به معنی درمان و توجه به بیمار است و نه درمان و توجه به جواب آزمایش.
زهرا
سلام مادر من 63 سال داره و پی تی اچ اون 158 و و در حال حاضر داروی میم پارا مصرف میکنه آیا احتیاج به عمل داره تا کی باید دارو مصرف کنه؟؟

پاسخ
سلام زهرا جان
لطفاً توضیحات بیشتری در مورد وضعیت بالینی و جسمی مادرتان بدهید. دانستن محدوده مرجع یا نرمال جواب آزمایش فوق همراه با سایر نتایج مثل ویتامین D و کلسیم و فسفر و آلکالن فسفاتاز و همچنین آزمایش های عملکرد کلیه به تفسیر نتایج کمک می کند. میم پارا (CINACALCET) دارویی است که با تقلید اثرات کلسیم عمل می کند و برای درمان پرکاری ثانویه غده پاراتیروئید به کار می رود که شایعترین علت آن نارسایی کلیه است.
زهرا
سلام مادر من 63 سال داره و پی تی اچ اون 158 و و در حال حاضر داروی میم پارا مصرف میکنه آیا احتیاج به عمل داره تا کی باید دارو مصرف کنه؟؟
منیزه رستم پور
پی تی اچ من 175 است ایا خطر دارد دکتر ویتامین د وب 1 300 داده جکار کنم

پاسخ
سلام
مقدار مرجع (نرمال) آن که در مقابل جواب نوشته شده چقدر است؟